Türkiye'de 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Antalya'da Küresel İklim Zirvesi'ne (COP31) ilişkin basın toplantısı düzenliyor.

14 Kasım 2026 • Güncelleme : 14 Kasım 2026

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre halk arasında "şeker hastalığı" olarak bilinen diyabet, vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya etkili kullanamaması sonucunda kandaki şeker seviyesinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik hastalık olarak tanımlanıyor.

Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunan hastalık, kontrol altına alınmadığında hayati organlarda kalıcı hasarlara yol açabiliyor.

Tip 1 diyabet genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlamakla birlikte her yaşta görülebiliyor ve vücudun yeterli insülin üretememesiyle ortaya çıkıyor.

Diyabet vakalarının yüzde 90'dan fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet ise vücudun insülini etkili kullanamaması veya yeterli miktarda üretememesi nedeniyle gelişiyor ve çoğunlukla belirti vermeden ilerliyor.

Diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşıyor

Dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor, diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşamını sürdürüyor. Diyabet hastalığının kontrol altına alınamaması halinde yüksek kan şekeri düzeyi hayati organları etkileyebiliyor ve zaman içinde kalıcı hasarlar oluşturabiliyor.

Çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme, Tip 1 diyabetin belirtileri arasında yer alıyor.

Tip 2 diyabette fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri arasında bulunuyor.

- 2026'da 9,6 milyon diyabet taraması gerçekleştirildi

Bakanlık tarafından diyabetin erken tanısı ve düzenli takibi amacıyla aile hekimliklerinde tarama ve izlem çalışmaları yürütülüyor.

Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı. Taramalar sonucunda 376 bin kişiye diyabet tanısı konularak düzenli izlemleri başlatıldı.

Aynı dönemde aile hekimleri tarafından yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirildi.

Diyabet okullarında 50 binden fazla kişi eğitim aldı

Bakanlık tarafından diyabetle yaşayan bireylerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri amacıyla Diyabet Okulu programı yürütülüyor.

Ülke genelinde bulunan 291 diyabet okulunda diyabet tanısı bulunan bireyler ve hasta yakınlarına yönelik hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite gibi eğitimler veriliyor.

Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev aldığı diyabet okullarında eğitimler, katılımcıların ihtiyaçlarına göre planlanıyor, bireysel ve interaktif yöntemlerle destekleniyor.

Bu kapsamda 2026 yılında diyabet okullarında 5 binden fazla eğitim programı düzenlenirken 50 binden fazla kişi bu eğitimlerden yararlandı.

Diyabet polikliniklerinde 52 binden fazla kişiye eğitim verildi

Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren diyabet polikliniklerinde ise diyabetli bireylere hastalıklarını yönetebilmeleri amacıyla kişiye özel eğitimler sunuldu.

Hekim tarafından yönlendirilen hastalara yönelik eğitimlerde ise insülin enjeksiyonunun doğru uygulanması, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği durumunda yapılması gerekenler anlatılıyor. Bu kapsamda 2026 yılında 52 binden fazla kişiye diyabet eğitimi verildi.

Diyabet riskine karşı erken tanı ve düzenli takip önem taşıyor

Diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerekiyor.

Diyabet risk grubunda bulunan vatandaşların, belirti beklemeden aile hekimlerine başvurmaları ve taramalarını yaptırmaları önem taşıyor. Diyabet tanısı bulunanların ise tedavi ve kontrollerini aksatmamaları, göz ve böbrek sağlığını korumaları gerekiyor.

Bu haberde bir hata mı var? Her türlü talep, şikâyet ve görüş için okur temsilcimize ulaşabilirsiniz.

Bakan Kurum, Kübalı mevkidaşları Gregorich ve Batista ile görüştü

Analiz ve görüşler Analiz ve görüşler

Abu Dabi'den Moskova'ya, Moskova'dan Dublin'e: Ukrayna savaşında barışın jeopolitik sınavı

Çocukların “Babam nerede?” sorusu Gazze’de soykırım koduna dönüştü: Türk doktor, Lancet’e yazdı

Dört kıta, dört ülke tek sonuç: İsrail kaybettirir

İran'da yükselen gerilim: Tahran nasıl bir yol izleyecek?

İsrail ordusu Batı Şeria'da 10 Filistinliyi gözaltına aldı

Milli Eğitim Bakanı Tekin: Bilgiyi değerden ayırmayan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'mizi kurguladık

Araştırma: 11 AB ülkesinde katılımcıların yüzde 71’i "Avrupa ordusunun" kurulmasını destekliyor

Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde 5 büyüklüğünde deprem meydana geldi

İstanbul'da etkili olan fırtınada 112 Acil Çağrı Merkezi'ne 198 ihbar yapıldı