Mavi Vatan, kamuoyunda çoğu zaman Türkiye'nin deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerini gösteren bir haritayla özdeşleştiriliyor.

Bu makale Mavi Vatan'ı; deniz hukuku, deniz ticareti, limanlar, gemi inşa sanayi, enerji ve diğer deniz kaynakları, bilimsel araştırmalar, deniz çevresinin korunması, deniz diplomasisi ve deniz kuvvetleri gibi deniz gücünün tüm boyutlarını aynı çatı altında buluşturan uzun vadeli bir devlet vizyonu olarak ele almaktadır.

Mavi Vatan vizyonunun başarısı, yalnızca deniz yetki alanı sınırlarının Türkiye’nin haklarını koruyacak şekilde belirlenmesiyle değil, Türkiye'nin denizlerden ne kadar değer ürettiği, denizleri ne ölçüde koruduğu ve denizcilik kültürünü hangi derinlikte içselleştirdiği ve kurumsallaştırdığıyla ölçülmelidir.

Karadeniz, Ege ve Akdeniz'in kesişiminde bulunan ve Marmara gibi iç denize sahip olan, Türk Boğazlarına hükmeden, Montrö Sözleşmesi’nin uygulayıcısı olan, Kıbrıs meselesi ve deniz yetki alanı uyuşmazlıklarıyla karşı karşıya bulunan, ithalat ve ihracatının büyük çoğunluğunu denizler üzerinden gerçekleştiren ülkemiz için deniz, denizcilik gücü ve deniz kuvvetleri gücü; dış ve güvenlik politikasının tali bir sahası ya da aracı değil, bu politikanın seçeneklerini şekillendiren jeopolitik gerçeklik ve yönlendirici unsurdur.

Bu noktada Mavi Vatan kavramsallaştırması içinde deniz kuvvetinin rolünün doğru olarak tanımlanması önem taşır.

Mavi Vatan’ın ekonomik bileşeni; Türk bayraklı ticaret gemisi sayısının artırılmasını, deniz ticaret filosunun yenilenmesini, limanların demir yolu ve üretim merkezleriyle bağlantısının kurulmasını ve geliştirilmesini, tersanelerin yüksek katma değerli gemilerin inşasına yönelmesini ve denizcilik hizmetlerinin finansman, sigorta ve tahkim boyutlarını kapsamalıdır.

Bu tanım, Mavi Ekonomi'yi tek bir sektör olarak değil, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğinden deniz taşımacılığına, liman işletmeciliğinden açık deniz enerjisine, biyoteknolojiden kıyı turizmine kadar birbiriyle etkileşim içindeki çok sayıda faaliyet alanını kapsayan bütüncül bir ekonomik paradigma olarak konumlandırır.

Mavi Vatan vizyonu açısından Mavi Ekonomi, ikinci sütunu oluşturan deniz ekonomisi anlayışına sürdürülebilirlik ölçütünü kazandıran kavramsal çerçevedir.

Milli Gemi Projesi ile başlayan, Milli Muhrip, Milli Denizaltı ve Milli Uçak Gemisi projeleriyle devam eden savaş gemisi tasarım ve inşa birikiminin sivil deniz teknolojileriyle çift yönlü beslenmesi, Mavi Vatan'ın endüstriyel temelini daha da genişletecektir.

Bu bağlamda deniz koruma alanları, bilimsel balıkçılık yönetimi, afetler ve kirlilikle mücadele, enerji, şehirleşme ve altyapı projelerinin çevresel güvenliği Mavi Vatan'ın asli unsurları arasında ele alınmalıdır.

Bu nedenle Mavi Vatan, bir ekonomi ve güvenlik kavramı olduğu kadar, aynı zamanda gelecek kuşaklara aktarılacak denizcilik bilinci ve tarihidir.

Bu duruma uygun olarak Mavi Vatan vizyonu da ortak hedefe yönelik denizler özelinde uyarlanmış strateji ve politikaları içermelidir.

Kaynak: Anadolu Ajansı