Psikolojide Dunning-Kruger etkisi olarak anılan kavram, tam da bu çelişkiye odaklanıyor.

Dunning-Kruger etkisi, kişinin belirli bir alandaki bilgi ve becerisini gerçekte olduğundan daha yüksek değerlendirmesiyle ilişkilendirilen bir bilişsel yanılgıdır.

Kavram, psikologlar David Dunning ve Justin Kruger 'ın 1999 yılında yayımladığı araştırmayla tanındı.

Bulgular, bazı düşük performans gösteren katılımcıların kendi başarılarını olduğundan yüksek tahmin ettiğini ortaya koydu.

Bu durumun olası açıklamalarından biri, bir işi değerlendirmek için gereken bilgi ve becerilerin, kişinin kendi eksiklerini fark etmesinde de rol oynamasıdır.

Ancak Dunning-Kruger etkisi, her bilgisiz insanın kendine aşırı güvendiği ya da uzmanların mutlaka kendilerinden şüphe ettiği anlamına gelmez.

DUNNİNG-KRUGER ETKİSİNİN GÜNLÜK HAYATTAN 5 ÇARPICI ÖRNEĞİ

Dunning-Kruger etkisini anlamanın en kolay yollarından biri, günlük hayatta karşılaşılabilecek durumlara bakmaktır.

Bir video izleyip kendini uzman sanan kişi

Ancak olası nedenleri incelemeden bütün sorumluluğu başkalarına yüklemek, kişinin kendini doğru değerlendirmesini zorlaştırabilir.

Buradaki temel yanılgı: Kendi performansını tarafsız biçimde değerlendirmek yerine yalnızca kendini doğrulayan açıklamalara odaklanmak.

Bunun yanında aşırı özgüven, kişinin kendi performansını olduğundan yüksek değerlendirmesi, çevresinden gelen geri bildirimleri dikkate almaması ve deneyimsizliği nedeniyle riskleri yeterince öngörememesi de rol oynayabilir.

Bununla birlikte, bilimsel literatürde Dunning-Kruger etkisinin büyüklüğü ve bazı araştırmalarda gözlenen sonuçların istatistiksel yöntemlerden ne ölçüde etkilenmiş olabileceği tartışılmaktadır.

Aşırı özgüven, kişinin kendi yeteneklerine, bilgisine veya kararlarının doğruluğuna gereğinden fazla güvenmesi anlamına gelir.

Dunning-Kruger etkisi ise özellikle belirli bir alandaki gerçek performans ile kişinin bu performansa ilişkin değerlendirmesi arasındaki uyumsuzluk üzerinden ele alınır.

Üstelik bir kişinin kendine güvenmesi, tek başına Dunning-Kruger etkisini yaşadığını göstermez.

Bunu söyleyebilmek için kişinin belirli bir alandaki gerçek performansıyla kendi değerlendirmesi arasındaki farkı dikkate almak gerekir.

İlgili Konular: #psikoloji #Dunning-Kruger etkisi

Kaynak: Cumhuriyet