Osmanlı Türkçesiyle hazırlanmış en eski eksiksiz basılı dünya haritası olarak kabul edilen 1559 tarihli Hacı Ahmed Dünya Haritası, Kanuni Sultan Süleyman’ı güneşe benzeten ifadeleri ve Osmanlı İmparatorluğu’nun üç kıtadaki hakimiyetini anlatan metinleriyle 16.

Katar Milli Kütüphanesi’nde düzenlenen "1559’dan Günümüze Hacı Ahmed’in Osmanlı Türkçesiyle Hazırlanmış Dünya Haritasının Gizemleri" başlıklı konferansta Casale, Osmanlı haritacılık tarihinin önemli eserlerinden Hacı Ahmed Haritası’nın bilinmeyen yönlerini anlattı.

Hacı Ahmed Haritası’nın Osmanlı haritacılığındaki yerine değinen Casale, eserin Piri Reis’in günümüze ulaşan haritasından önemli bir farkı bulunduğunu söyledi.

Casale, Piri Reis’in günümüze ulaşan haritasının dünyanın tamamını göstermediğine dikkati çekerek, “Piri Reis’in haritası bütün dünyayı göstermiyor.

Hacı Ahmed Haritası’nın ise Eski Dünya ve Yeni Dünya’yı tek bir görsel üzerinde bir araya getirdiğini belirten Casale, “Harita, Osmanlılar tarafından hazırlanmış ve ilk defa basılmış bir şekilde bütün dünyayı gösteriyor.

Osmanlı tarihi alanında çalışmalar yapan İtalyan tarihçi Casale, Türkiye'yle kurduğu bağın akademik çalışmalarının şekillenmesinde önemli rol oynadığını da anlattı.

Casale, Hacı Ahmed Dünya Haritası'nda Kanuni Sultan Süleyman’ın dönemin diğer hükümdarlarından üstün bir konumda tasvir edildiğini belirterek, şunları dile getirdi:

Casale, haritaya adını veren Hacı Ahmed’in gerçek kimliğinin kesin olarak belirlenemediğine dikkati çekerek, şunları aktardı:

İtalyan tarihçi Casale, haritanın üzerindeki metinde Hacı Ahmed’in Tunuslu bir alim olduğunun, Fas’ta medrese eğitimi aldığının, denizde esir düşerek köle olarak satıldığının ve daha sonra Venedikli bir soylunun himayesine girdiğinin anlatıldığını söyledi.

Kanuni Sultan Süleyman’ın cesareti, bilgeliği, adaleti ve merhametinin övüldüğü haritada, hükümdarlığının büyüklüğünün kelimelerle anlatılamayacağı vurgulanıyor.

Haritanın 1559 yılına karşılık gelen Hicri 967 tarihli metninde, Avrupa’nın hükümdarı olarak Osmanlı Hanedanı’ndan Kanuni Sultan Süleyman gösteriliyor.

Kanuni Sultan Süleyman’ın ihtişamı karşısında diğer hükümdarların yıldızlarla dahi kıyaslanamayacağı ve Osmanlı padişahının gücünün onların parlaklığını gölgede bıraktığı belirtiliyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı