Üyesi Gülsün Duran, 2023'te UNESCO'nun acil koruma listesine alınan geleneksel zeytinciliğin kayıt altına alınmasını istedi.

Zeytin kültürünün gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için geleneksel üretim yöntemlerinin belgelenmesi gerektiğini belirten Duran, bu alanda üreticilerin, yerel yönetimlerin, üniversitelerin ve ilgili kurumların iş birliğinin önem taşıdığını söyledi.

Üyesi Gülsün Duran, UNESCO tarafından acil koruma gerektiren somut olmayan kültürel miras kapsamına alınan geleneksel zeytincilik uygulamalarının gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurgulayarak, "Zeytin ağacını korumak, yalnızca bir tarım ürününü değil, Anadolu'nun binlerce yıllık kültürel hafızasını da korumaktır" dedi.

Türkiye'nin geleneksel zeytin yetiştiriciliğine ilişkin bilgi, yöntem ve uygulamaları, 2023 yılında UNESCO'nun Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alındı. Zeytinyağı üretiminde kullanılan geleneksel yöntemlerin de korunması gerektiğine dikkat çeken Gülsün Duran, taş değirmenlerde zeytinlerin ezilmesi, zeytin hamurunun hazırlanması, presleme ve yağın ayrıştırılması gibi uygulamaların geçmişin üretim bilgisini günümüze taşıdığını ifade etti.

Türkiye'de zeytin hasadının bölgelere göre farklı geleneksel uygulamalarla gerçekleştirildiğini anlatan Duran, elle toplama, sırık ve örtü kullanımı gibi yöntemlerin geçmişten bugüne taşınan üretim kültürünün örnekleri olduğunu söyledi.

Zeytin kültürünün korunmasının yalnızca tarımsal üretimin devamlılığıyla sınırlı olmadığını ifade eden Gülsün Duran, geleneksel bilgilerin, toplumsal değerlerin ve yerel yaşam biçimlerinin de geleceğe taşınması gerektiğini belirtti.

Özellikle geleneksel yöntemleri bilen üreticilerin ve ustaların deneyimlerinin kayıt altına alınması gerektiğini vurgulayan Duran, "Zeytin yetiştiriciliğinde kullanılan geleneksel bilgiler, bu kültürü yaşatan insanların hafızasında bulunuyor. Hasat dönemlerinin yalnızca ürün toplama sürecinden ibaret olmadığını vurgulayan Duran, "Geleneksel zeytin hasadı, ailelerin ve köy halkının bir araya geldiği, ortak emeğin ve dayanışmanın ön plana çıktığı bir süreçtir.

Duran, "Geleneksel zeytinyağı üretimi, yalnızca zeytinden yağ elde edilmesi anlamına gelmiyor.