King de, Mustafa Kemal’le olayıyla ilgili Londra hakkında en sert cümlelerini yazdığı 20 Eylül 1922’de öğle yemeğini aynı kulüpte yemişti.

Türk basınında ilk kez yayımlanan bu belgeler, Mustafa Kemal’in tek kurşun atmadan bir İngiliz hükümetini nasıl düşürdüğünü ve Kanada’nın bağımsızlığına giden yolu nasıl açtığını gösteriyor.

Churchill, 15 Eylül’de İngiliz Parlamen-tosu’nu hiç toplamadan, bir Bakanlar Kurulu kararıyla Mustafa Kemal’e karşı savaşı göze aldı.

18 Eylül’de Churchill, Kanada’ya “Mustafa Kemal komutasındaki Türklerin Avrupa’ya saldırma ihtimali” karşısında İngiltere’nin direnmeye karar verdiğini bildirdi.

Bir saat önce King’e gizlice şunu yazmıştı: “Ciddi bir savaş ihtimali yoktur.” Londra’nın istediği, Mustafa Kemal’i korkutacak bir “bütün imparatorluk arkamızda” görüntüsüydü.

20 Eylül’de Londra bu kez yalnızca bir destek açıklaması isteyince King günlüğüne şunu yazdı: “Britanya gibi gururlu, büyük bir ülkenin, bir ‘güç gösterisi’ yapabilmek için dominyonlara yalvarması gerçekten iğrenç.” Üzerinde güneş batmayan İngiliz İmparatorluğu, Mustafa Kemal karşısındaki çaresizliği yüzünden kendi dominyonunun başbakanı tarafından aşağılanıyordu.

■ 23 EYLÜL: Mustafa Kemal baskıyı artırdı; süvarilerini Çanakkale’ye, bir kısım kuvvetlerini İstanbul’un kapısı İzmit’e yöneltti.

1915’te Çanakkale’yi geçilmez kılan Mustafa Kemal, 1922’de aynı topraklarda tek kurşun atmadan bir İngiliz hükümetini düşürdü ve Kanada’nın bağımsızlığına giden kapıyı araladı.

Kaynak: CNN Türk